Yakınçağ Tarih Atlası: 1815'ten 2000'e Avrupa

The New Penguin Atlas of Recent History Europe Since 1815

Ikinci Basim, Eylül 2005
Sabancı Üniversitesi Yayınları
975-8362-31-3
Yayıncının Notu [IV]
Giriş 1
1 Ocak 1848 3
1848'de Almanya 6
1848'de Nüfus 8
1848'de Kentleşme 10
27 Temmuz 1848 1
30 Nisan 1849 14
31 Aralık 1854 16
30 Nisan 1849 14
31 Aralık 1854 16
24 Haziran 1859 18
18 Eylül 1860 20
19 Temmuz 1870 22
Fransa-Prusya Savaşı: Açılış Evresi 26
Fransa-Prusya Savaşı: Sonuç Evresi 28
1871'de Kentleşme 30
1871'de Nüfus 32
31 Aralık 1878 34
31 Aralık 1885 36
31 Aralık 1910 38
1910'Da Kentleşme 40
1910'Da Nüfus 42
28 Haziran 1914 44
1914'te Batı Cephesi 46
31 Aralık 1914 50
31 Aralık 1915 52
31 Aralık 1916 54
30 Kasım 1917 56
1 Haziran 1918 58
1 Kasım 1918 60
15 Ekim 1919 62
31 Aralık 1921 64
1930'da Nüfus 66
1937'de Kentleşme 68
31 Aralık 1938 70
17 Eylül 1939 72
30 Haziran 1940 74
5 Aralık 1941 76
1 Mayıs 1942 76
1942'de Rus Cephesi 80
13 Temmuz 1943 82
4 Temmuz 1944 84
Soykırım 86
20 Ağustos 1944 88
1945'te Nazi Almanyası 90
1 Ocak 1953 92
31 Aralık 1967 94
31 Aralık 1991 96
1 Ocak 2000 98
2000'de Nüfus 100
2000'de Kentleşme 102
Dizin 104

Yayıncının Notu

Yakınçağ Tarih Atlası, Avrupa'nın 1815-2000 yılları arasındaki dönemini ele alıyor. Napoléon savaşlarının ardından gelen barış döneminin sonunda, Alman ve İtalyan milliyetçiliğinin uyanışı ile başlayan kitap, güncelleştirilmiş son baskısında SSCB'nin dağılması ile AB'nin genişleme süreci de dahil olmak üzere yeni bin yıla kadar uzanıyor.

Colin McEvedy'nin hazırladığı tarih atlasının dizisinin tüm çağları konu alan dört cildi arasında, güncelliği nedeniyle ilk olarak Yakınçağ Tarih Atlası yayımlandı. Dizinin Modernçağ cildi ise coğrafi keşifler ile başlayıp Fransız Devrimi ile Napoléon savaşlarını da kapsayan dönemi konualıyor. Dizi, Ortaçağ ve Ilkçag ciltleriyle dört kitap halinede tamamlanıyor.

Kitapta, her haritanın bir metne karşılık gelmesi ve herbirine bir tarih düşülmüş olması ilk gözlenecek özelliktir. Metin, kendi içinde bütünlük gösterir ve kesintisizdir. Haritalarda kullanılan özel işaretler, metinde veya harita anahtarında açıklanıyor; baz işaretler ise anlatıyı yansıtan simgelerdir. Öreneğin "1 Kasım 1918" başlıklı haritadaki siyah bayraklar, dağılan Habsburg İmparatorluğu'nun etnik-siyasi unsurlarını gösteriyor. Başka bir örnek; "5 Aralık 1941" haritasında Rus cephesindeki Alman orduları kendilerini komuta eden generallerin adlarıyla, bu orduların harekatı da oklarla gösterilmiştir. Aynı haritada aynı ordular kısaltmalarla da gösterilmiştir. Harita anahtarında bu kısaltmaların savaşın daha ileri bir aşamasındaki ordu konum ve harekâtını gösterdiği belirtilmiştir.

Haritaların basit dilinin anahtarını "Giriş" bölümünde açıklamalar veriyor; bu nedenle giriş bölümünün, metin ve haritalardan önce okunması önem taşıyor. Nüfus haritalarında verilen sayıların değerlendirilmesinde, dikkat edilecek bir husus var. Bu haritalarda nüfus hem hükümran devletlerin uyruğu olarak, hem de küçük ya da büyük etnik azınlıklar olarak sayıya dökülmüş; etnik unsurların nüfusu, uyruğu oldukları devletin toplam nüfusuna dahil edilmiştir.

Ingilizce metinde, yer ve kisi adlari Ingilizcede kullaildigi sekilde verilmistir. Örnegin, Piemonte-Sardinya Krali Carlo Alberto "Charles Albert" biçiminde, Prusya Krali Friedrich "Frederick" biçiminde yazilmistir. Bu adlarin yaziminda, Anayayincilik'in yayimladigi AnaBritannica (1992) temel alindi. Bölge, yer, sehir adlarinin yaziminda, Türkçe kullanimda yerlesmis karsiligi bulunan adlar korundu; digerlerinde ise genellikle söz konusu adin ait oldugu dildeki yazimi kullanildi. Bu konuda da genellikle AnaBritannica'ya basvuruldu; AnaBritannica'nin yetmedigi durumlarda, Meydan Larousse ve Islam Ansiklopedisi'nden yararlanildi.

Metnin akışı içinde göze çarpan yabancı dildeki birkaç sözcük ve ifade, doğrudan Türkçeleştirilmek yerine aynen korundu, anlamları köşeli parantez içinde verildi.

Yakınçağ Tarih Atlası, Avrupa'nın 1815'ten 2000'e kadar uzanan dönemini kapsıyor. Kitap, zamandizinsel sırayla birbirini izleyen elli başlık altındaki haritalar ve okuyucuyu kolayca kavrayan anlatısıyla, Avrupa'nın yakın tarihi konusunda önemli bir kaynak niteliğinde. Kitabın çerçevesini oluşturan temel harita, Kıta Avrupası ile Kuzey Avrupa'nın yanı sıra Ortadoğu ve Kuzey Afrika'yı içeriyor. Bu haritanın değişik uygulamalarında, önemli siyasi-askeri gelişmeler bağlamında nüfus artışı, nüfus yapısı, kentleşme ve sanayileşmeye ilişkin veriler de coğrafi anlatıma dökülüyor. Dört cilt halinde hazırlanan bu dizi, Modernçağ, Ortaçağ, İlkçağ ciltleri ile tamamlanıyor.