Eğitimin Geleceği: Üniversitelerin ve Eğitimin Değişen Paradigması

Birinci Basım, Nisan 2003
Sabancı Üniversitesi Yayınları
975-8362-22-4
Sunuş 1
Tosun Terzioğlu  
 
Kısım I: Yeniyi Tasarlamak ve Eskiyi Değiştirmek  
 
Sabancı Üniversitesi'nin Yaratılışı: Sıfırdan Kurulan Bir Üniversitenin Tasarım Süreci 11
Oğuz N. Babüroğlu  
Yükseköğretimde Uzun Erimli Değişimin ve Uyarlanmanın Bir Katalizörü Olarak Arama Konferansının Rolü 41
Jaime Jiménez ve José Aguirre-Vázquez  
Ögrenmeyi Ögrenmek: Ögrenim ve Ögretim Merkezli Bir Arama Konferansi 59
Ann W. Martin  
 
Kısım II: Pratiğin Önceliği  
 
Üniversite-Toplum Iliskilerinin Yeniden Yaratilmasi: Eylem-Arastirma/Akademik Taylorizm 75
Davydd J. Greenwood ve Morten Levin  
Yeni Binyılın Üniversitesinin Yeni Paradigması Olarak Eylem-Araştırma 91
Richard Ennals  
Sirket-Üniversite Partnerligi ve Örgütsel & Ömür Boyu Ögrenim Konusunda Yeni Bir Paradigmanin Ortaya Çikmasi 105
Alan Davies  
Pratiğin Önceliği 121
Stephen Toulmin  
 
Kısım III: Yeni Paradigmanın Önde Gelen Kavramları  
 
Binyıl İçin Yeni Bir Üniversite Tasarlamak: Santa Fe Enstitüsü Perspektifi 133
David Pines  
Sosyal Sermaye Yaratıcısı Olarak Üniversiteler 143
Guillermo Duenas  
Yükseköğretim ve Öğrenim konusunda İdealize Edilmiş Beş Görüş 155
Herman van den Bosch  
Üniversite mi, Çesitlilik mi? Bilgideki Önemli Ilerlemeler Üniversitenin Içinde mi, Yoksa Disinda mi Gerçeklesiyor? 121
Stanley Glaser, Michel I. Halliday ve Gregory R. Elliott  
 
Kısım IV: Disiplinler Arası Deneyimler  
 
Araştırma ve Eğitimde Disiplinller Arasılık 181
Turgut M. Gür  
INPRO: Proses Endüstrilerinde Gerek Mühendislerin Eğitimini Gerekse Üniversiteler ile Endüstri Arasındaki İlişkileri Değiştirme Amaçlı Disiplinler Arası Bir Doktora Programı 211
Thoralf U. Qvale  
Beldeye Dayalı Öğrenme: Batı Virginia Gözeticilik İşbirliği Girişimi 235
Anthony E. Smith  
 
Kısım V: Değişmekte Olan İşletmecilik Okullarında Öğrenme Yaklaşımları ve Ötesi  
 
Eğitimin Amacı Öğrenmektir 263
Richard Boyatzis  
Yönetim Eğitiminde İşbirliğinin Önündeki Güçlükler 287
Richard J. Mckenna ve Martin Brueckner  
Insani, Entelektüel Kapasiteleri Gelistirmek/Teknik Kapasiteleri Gelistirmek: Ögrencilerin Diyaloga Girmesini Saglamanin Önemi 301
Tom Beasley  
Alet Kutusundan Çıkan: Bilgi Üretiminin İkilemi 321
Joel A. Diemer  
 
Sonsöz  
 
Eğitim Sistemleri ve Fred Emery'nin Gözüyle Üniversiteler 335
Merrelyn Emery ve Oğuz N. Babüroğlu  
Üniveriste Üzerine Bazi Düsünceler 353
Fred Emery  
Yazarlar 371
Dizin 379

Yayıncının Notu

Eğitimin Geleceği: Üniversitelerin ve Eğitimin Değişen Paradigması, sabancı üniversitesi taraından Ağustos 2000'de yayımlanan ve Oğuz N. Babüroğlu ile Merrelyn Emery'nin editörlüğünü yaptıkları Educational Futures: Shifting Paradigm of Universities and Education adlı kitaptaki 25 makaleden 20'sinin yer aldığı bir seçkiden oluşmuştur. Zaten, Educational Futures: Shifting Paradigm of Universities and Education adlı kitap da, 10-13 Nisan 1998 tarihlerinde Sabancı üniversitesi tarafından düzenlenmiş olan Fred Emery'i Anma Konferansı'nda sunulan tebliğlerden hazırlanmış bir seçkiden oluşuyordu.

Oğuz N. Babüroğlu'nun kaleme aldığı "Sabancı Üniversitesi'nin Yaratılışı: Sıfırdan Kurulan Bir Üniversitenin Tasarım Süreci" başlıklı makalede açıklandığı gibi, 1998 tarihli konferansın iki amacı vardı. Birincisi, üniversitenin 1995 yılında bir arama konferansı ile uygulamaya başladığı katılımlı tasarım sürecinin sonuçlarını değerlendirmekti. Söz konusu uluslararası arama konferansı, Türkiye'de bir "Dünya Üniversitesi" yaratmanın yönlendirici ilkelerini ortaya çıkarmak amacıyla, Sabancı Holding Yönetim Kurulu'nun aldığı "21. Yüzyılın İdeal Üniversitesini Kurma" kararının ardından Sabancı Holding tarafından düzenlenmişti.

Konferansın ikinci amacı ise, katılımlı metodolojiler konusuda önde gelen bir uzman olan Fred Emery'i onurlandırmaktı. Emery, katılımcı olarak yer aldığı arama konferansından kısa bir süre sonra Avustralya'da vefat etmişti. Dolayısıyla konferansın düzenleyicileri olan Oğuz N. Babüroğlu ve Merrelyn Emery, 1998 konferansını, eğitim konusundaki düşüncelerini, sosyal bilime, işbirliğine, katılımlı demokrasiye ve yeniliğe dayalı yaklaşımlar üzerine temellendiren bu bilgine adamaya karar verdiler. Onu onurlandırmanın en iyi yolunun, konusu daha sonra "Üniversitelerin ve Eğitimin Geleceği" olarak belirlenen, gelecek yönelimli bir konferans düzenlemek olduğunda fikir birliğine vardılar.

Sabancı Üniversitesi'nin eğitim alanındaki yenilikler için küresel bir referans noktası haline gelmesi gerektiği ilkesinden hareket eden konferans düzenleyicileri, konferansın potansiyel katılımcılarına duyuruda bulundu. Onları, kitaptaki makalelerde yansıtıldığı gibi, yaygın öğrenim paradigmalarını ve eğitim pedagojilerini, üniversitelere ilişkin teorilerini ve/veya yürürlükteki geleneksel bakışın daynakları olan bazı temel varsayımları sorgulamaya davet ettiler. Katılımcılardan, perspektif ve metodolojilerde çoğulculuğu sergileyecek ve çok-disiplinliliğe, disiplinler arasılığa, disiplinler-ötesiliğe ya da çapraz disiplinliliğe vurgu yapacak tebliğler için öneriler istendi.

Daha önce söz edildiği gibi, Eğitimin Geleceği: Üniversitelerin ve Eğitimin Değişen Paradigması, orijinali İngilizce olan kitaptaki bazı makalelerden hazırlanmış bir seçkiden oluşuyor. Bu seçki, özellikle 21. yüzyıla uygun üniversite düzeyindeki eğitime yönelik yeni ve somut model ve/veya yaklaşımların arayışına adanmış makaleleri içeriyor.

Kitabın çevirisi için yeniden yazılan "Sunuş", üniversite kurumunun tarihsel gelişmesi ve günümüzde üniversitelere yöneltilen eleştirilerin anlamı üzerine odaklanıyor. Bu yeni sunuş ayrıca, hala 19. yüzyıl paradigmasının hakim olduğu üniversitelerin, içinde bulunduğumuz küresel ve teknoloji patlaması çağında nasıl bir reforma gereksinim duyduklarını sorguluyor.

Türkçe kitabın düzenlenmesi hakkında kısa bir açıklama yapmak gerekir. Educational Futures: Shifting Paradigm of Universities and Education adlı kitaptaki metinler, notlar, dipnotlar, ekler ve kaynakça Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın olarak kullanılan, Amerikan Psikologları Derneği'nin [American Psychological Association, APA] stiline uygun olarak düzenlenmişti. Ancak, Türkçe metinde APA'nın bazı kuralları Türkiye'deki okur kitlesine ve Türkçe yayıncılığa uygun olarak değiştirildi.

Türkçe metnin daha akıcı okunabilmesi için, yabancı dildeki kavramlar ve deyişler Türkçe tercüme edildiği ve kısaltıldığı şekliyle kulllanıldı. Yabancı kurum adları Türkçe olarak yazıldı ve orijinal adları da tanımayı kolaylaştırmak için parantez içinde verildi. Referenslara daha kolay erişilebilmesi düşüncesiyle, metinde atıf yapılan kitap ve makale adları orijinal dilinde verildi; Türkçe çevirileri de parantez içinde eklendi.

Kaynakça bölümünde, kitap, makale, yazar ve yayınevi adları, Norveççe ve İspanyolca hariç, orijinal dilinde bırakıldı. Yayın yerleri ise Türkçe'deki kurallara göre tercüme edildi. APA stiline uyularak dünyanın bazı tanınmış şehirleri ve Türkiye'deki şehirler için ülke isimleri verilmedi. Kitap ve makaleler ile ilgili kısa açıklama, tarih ve konferans isimleri gibi bilgiler Türkçe'ye çevrildi.

Kitabın dizini, atıfta bulunulan yazarların isimlerini ve tek tek makaleler ya da kitap boyunca çeşitli makalelerde farklı ve birbiriyle örtüşen şekillerde yinelenen çeşitli kavramlara ait kelimeleri içermektedir. Bu kelimeler ayrıca, kitapta merkezi öneme sahip, eğitim, öğrenme, bilgi, araştırma, sistem, üniversite... gibi kavramlarla ilgili anahtar kelimeler için çapraz referans şeklinde de listelenmiştir.

Aksi belirtilmediği takdirde, kitaptaki şekiller ve tablolar yazarlar tarafından hazırlanmış, alıntılar için kaynak gösterilmiştir. Sabancı Üniversitesi ile yaptıkları sözleşme uyarınca, alıntılar ile ilgili telif haklarının sorumluluğu yazarlara aittir.

Eğitimin Geleceği: Üniversitelerin ve Eğitimin Değişen Paradigması, Sabancı Üniversitesi tarafından 2001 yılında yaımlanan ve Sabancı Üniversitesi'nin 1998'de İstanbul'da düzenlediği Fred Emery Anma Konferansı'nda sunulan bazı tebliğleri içeren Educational Futures: Shifting Paradigm of Universities and Education adlı kitaptaki 23 makaleden 18'inin çevirisini kapsamaktadır.

Gelecekte tek ve nihai bir üniversite modeli ya da eğitim paradigması belirlememesine rağmen, paradigma değişiminin doğrultusu hakkında görüş birliği oluşma aşamasındadır. Yazarlar tarafından belirlenmiş olan temel paradigma değişimi, sınırsız ve yaşamın içinde bir öğrenme topluluğu geliştirme eğilimindedir. Yeni paradigmada, eğitim ve eğitim kurumlarının yerine, öğrenme ve öğrenme topluluklarına öncelik verilir;disiplinlere dayalı olmak yerine, disiplinler arası bir eğitim anlayışı vardır. Öğrenim, okullar ve sınıflarla sınırlı tutulmamakta; iş yerinde, evde ve topluluk içinde ömür boyu yer alan bir süreç olarak görülmektedir.

Yeni paradigmanın ikinci doğrultusu, eylem-araştırma yöntemi ve eylem halindeki teoriye yeni bir bakış açısı olarak, pratiğe öncelik verme eğilimindedir. Gerçek yaşam problemlerine dayalı ve ancak eylem sürecinde değerlendirme yoluyla verimli yeni bilgi üretilebilir. Bunu yaratmak için öğrenciler, yöneticiler, karar vericiler ve topluluk üyeleri arasında sağlanacak diyalog ile akademisyenler ve araştırmacıların da bu gruplarla ortak çalışması teşvik edilmelidir. Eylem-araştırmayı temel alan, araştırmaya yeni yaklaşımın yanı sıra, mevcut problemleri düzeltmek için anlamlı eylem bilgisi üretebilen teorilere öncelik vererek, anlamaya ve anlama farklı bir bakış, yeni paradigmanın ikinci çekirdeği olarak belirmektedir.